Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘oorlog’

Shell shock

Wat mij deze week het meest geraakt heeft, zag ik afgelopen zondagavond op tevee: de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog en de omvang daarvan in de tijd. Vier jaar heeft de oorlog zelf geduurd, maar voorbij is hij nog steeds niet. Er zijn, geloof ik, nog drie soldaten in leven, die het hebben meegemaakt, maar voor veel meer mensen is het leed nog niet geleden.

Heel tastbaar: nog bijna dagelijks gaan mensen van de explosieven opruimingsdienst er op uit om projectielen met een nog altijd gevaarlijke lading te bergen. De conservator van een museum rond de slag bij Ieperen ervaart hoe zijn leven wordt bepaald door wat mensen op zijn geboortegrond doorleefden, terwijl hijzelf nog niet geboren was.

graven.jpg

Het meest schokkend waren wel de beelden van soldaten die aan “shell shock” leden; nu zouden wij zeggen: die getraumatiseerd waren door wat zij moesten doen en ondergaan. Hoe indrukwekkend dan die vrouw, die drie generaties later het taboe doorbrak en vocht voor eerherstel van haar grootvader, die was geëxecuteerd vanwege “cowardice”. Drieduizend van zijn lotgenoten deelden in deze overwinning!

En dan herinner ik mij weer hoe mijn eigen vader voorlas uit Van het Westelijk front geen nieuws van Erich Maria Remarque, over middelbare scholieren, die van die oorlog een diepe en definitieve illusieloosheid meekregen, waarvoor tussen het nu en de dood geen plaats en nauwelijks woorden waren.

westen.jpg

Die andere oorlog, die mijn ouders zelf hadden meegemaakt, was dichterbij. En al werden mij op school en in de kerk de heldendaden van het verzet opgedist, thuis hoorde ik vooral over het kleine leed, de ontreddering en de ongelooflijke hypocrisie achteraf. Het kaalscheren en publiekelijk vernederen van meisjes die een ‘moffenkind’ hadden.

Ik ben niet echt optimistisch over de vraag of de mensheid zal leren van een geschiedenis die zich telkens op een andere manier herhaalt, maar wel blij dat het verhaal net zo lang wordt verteld, tot het gehalte leugens erin klein genoeg is.

Update 28 maart 2008: In het ‘blogboek’, dat Alex en de kinderen voor mijn verjaardag gemaakt hebben, staat de volgende prachtige illustratie van Roos bij dit bericht.

shellshock.jpg

Read Full Post »