Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘feminisme’

Gewoon homo

homonota.jpg

Toen mij een poos geleden de homo-emancipatienota van minister Plasterk onder ogen kwam, viel mij direct de eerste voetnoot op:

“Met de term ‘homo’ of ‘homoseksuelen’ wordt in deze nota bedoeld: lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele mannen en vrouwen en transgender personen, tenzij dit anders in de tekst is aangegeven.”

Huh? Homo als ‘stoffer-en-blik-term’ voor al wat queer is? Moet de nota zo leesbaarder worden, misschien? Zijn de kosten van drukinkt en papier in overweging genomen? Goed, het gemak dient de mens, of in dit geval de homo, want die hoeft niet in elke anderhalve zin de vertaalslag te maken naar zijn eigen identiteit. En in het voorbijgaan even te checken of hij inderdaad ook ‘bedoeld’ is. Ver over de helft van het pakket kwam transgender als identiteit voor het eerst ter sprake en bleek, dat het treurig gesteld is met de kennis die daarover op het ministerie voorhanden is.

Gisteren is die nota besproken in de Tweede Kamer. Ik was er niet bij, maar las een verslag in de on-line versie van de GayKrant. Daarin struikelde ik over de volgende ‘kwinkslag’:

“Er zijn homo’s die het al tijdens de geboorte ontdekken, ze kijken over hun schouder en denken: daarin wil ik nooit meer terug.”

Afgezien van de verbijsterende smakeloosheid van deze uitspraak, werd mij ook uit de contekst één ding overduidelijk: als minister Plasterk het over homo-emancipatie heeft, strekt zijn voorstellingsvermogen zich niet uit tot vrouwen en transgenders. Hij voelde zich kennelijk erg op zijn gemak en met mannen onder elkaar. Hoewel ik me niet kan voorstellen, dat iedere homo er blij mee is zijn kijk op seksualiteit gereduceerd te zien tot een ding, waar je al of niet “in terug” wilt. Laat ik zeggen dat ik me slecht op mijn plek voelde, daar achterop zijn janplezier, waar ik voor het gemak ook ‘gewoon homo’ ben en me zwijgend de seksistische grappen en grollen van die man op de bok moet laten welgevallen.

Niet zwijgend, dus.

Er moet heel wat gebeuren, voordat ik mijn emancipatie toevertrouw aan een minister, die mij stelselmatig over het hoofd ziet.

Read Full Post »

und augenbliklich fühl’ ich mich
unbeschreiblich weiblich

Nina Hagen

you make me feel like a natural woman

Aretha Franklin

Waarom zouden mensen zo graag een gender-test doen? Van mijzelf weet ik het wel, denk ik: voor de bevestiging van mijn identiteit als vrouw krijg ik niet de ondersteuning van mijn anatomie of lichaamsfuncties en ook de vanzelfsprekendheid, die een levenslange socialisatie in die genderrol met zich meebrengt moet ik ontberen. Dus ik was weer heel blij, toen de uitslag luidde:

“Janiek, you are 9 % masculine”.

Misschien is het daarom dat ik bij de “gewone” mannen en vrouwen een zelfde motief vermoed: mannelijkheid en vrouwelijkheid zijn niet zo vanzelfsprekend als ze lijken en behoeven daarom bevestiging, zoals een plant water nodig heeft. Er heerst daaromtrent zelfs een soort universele kwetsbaarheid, die doet verlangen naar geruststelling, wapens geeft aan wie graag pesten wil, verontschuldigingen laat volgen op elke vergissing en brood met rijk beleg verschaft aan professionals in borstvergroting en penisverlenging.

Maar hoe blij mag ik echt zijn met die uitslag, die mij zo heerlijk in mijn rol bevestigt? Want waarop zijn die tests eigenlijk gebaseerd? Heel simpel: ze meten eigenschappen die traditioneel als mannelijk of vrouwelijk gekwalificeerd worden. Ze gaan meestal terug op de Bem Sex Role Inventory uit 1974, maar de ijkpunten die eraan ten grondslag liggen zijn veel ouder. Stereotypen wellicht, maar in onze cultuur zo diep geworteld, dat ze door sommigen nog altijd als archetypen worden ervaren. Kijk maar eens naar dit plaatje:

test

Vergeet niet te letten op de volgorde (van links naar rechts) en op het betekenisvolle van het kleurverschil. En zie waarom het voor veel vrouwen moeilijk is om hun vrouwelijkheid vorm te geven in een leidinggevende positie: baas zijn zonder voor bitch uitgemaakt te worden.

Voorlopig koester ik mij nog wel even in de bevestiging die de BSRI me schenkt. Ik was toch al aardig, begripvol en meelevend; bedeesd en onbevangen op het goedgelovige af. In het kielzog daarvan laat wat ik nog heb aan mannelijke geldingsdrang zich met een beetje geluk wel voor die typisch vrouwelijke behoefte aan waardering aanzien. Maar ondertussen ga ik er toch eens over nadenken hoe ik geëmancipeerd, assertief en misschien zelfs roldoorbrekend kan zijn, zonder meteen te moeten horen: “Zie je wel, je bent tóch een man!”

Read Full Post »

Vir-tus

Iedere vrijdagmiddag geef ik Latijn aan mijn oudste dochter en een vriendin van haar. Ouderwets gezellig aan de huiskamertafel met een pot thee en huisgebakken cake.

Deze keer lazen wij de legende van Marcus Curtius, die de onheilspellende kloof in het marktplein van Rome wist te dichten door er zelf te paard en met volle wapenrusting in te springen. Het stukje eindigde met:

Marcus dicit: Marcus vir fuit. Virtutem Romam servavit.
(Marcus zegt: Marcus was een man. Zijn dapperheid heeft Rome gered.)

Nog voor ik iets kon uitleggen over de etymologische verwantschap tussen vir en virtus en wat dat zegt over het Romeinse mannelijkheidsideaal, snoof de vriendin van Roos: “Kijk, dát vindt ik nou stom. Dat vir in virtus zit.”

Heerlijk, die verontwaardiging! En allerminst overbodig. Nog diezelfde avond trof mij in het nieuws de uitspraak van een Argentijnse vrouw, aan wie werd gevraagd of zij op Christina Fernandez de Kirchner zou stemmen: “Nee. De president hoort een man te zijn. Vrouwen zijn emotioneel en wispelturig.”

Waar hebben wij dat eerder gehoord? Juist:

Varium et mutabile semper femina est.
(De vrouw is altijd een wankelmoedig en wispelturig geval.)

Dat zei Vergilius. Nil novi sub sole, dus. En sommige dingen gaan nooit voorbij. Gelukkig zullen er ook altijd weer jonge meiden zijn die zeggen: “Kijk, dát vind ik nou stom.”

Read Full Post »