Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for februari, 2019

Uitgeleide

 

*

stilte rond het graf

regen roffelt fluisterzacht

op regenschermen

Advertenties

Read Full Post »

Gechipt

 

“Mogen we apart betalen?” vroegen we in koor aan het meisje met het pin-apparaat. Natuurlijk mocht dat. We hadden zelfs de vrijheid om zelf de verdeling te maken. “Nee, u moet uw pasje daar in steken,” zei het meisje, “Deze werkt niet contactloos.” De jongeman met wie ik net aan de koffie had gezeten, zuchtte. Het was even net alsof hij moest nadenken over de vraag welke hand hij moest gebruiken voor het intoetsen van zijn pincode en welke voor het afschermen van de begerige blikken van – ja, van wie eigenlijk? “Ach,” zei ik, “wat schattig dat ik nog een keer ouderwets mag pinnen! Over twintig jaar zijn we gechipt en dan betalen we automatisch op het moment dat we door het poortje lopen.” Het leven als rekeningrijden.

Het is verbazingwekkend hoe één zo’n gedachtensprongetje plots een vergezicht kan openen waar je duizelig van wordt. Wat een mogelijkheden hebben we de laatste decennia aangeboord! Ik zie onmiddellijk voor me hoe AI (= kunstmatige intelligentie) voor ons bijhoudt wat we verdiend hebben (onze citizen score), welk risico de appelpunt (met of zonder slagroom?) voor onze gezondheid betekent en hoe zwaar hij op ons budget voor deze maand weegt. Misschien krijgen we hem wel niet eens, laat staan dat we ons door een ander kunnen laten trakteren.

Geen dappere nieuwe wereld, maar een veilige en gezonde en rechtvaardige. Weg met de uitvreters, de potverteerders! De tragedy of the commons is voorgoed verleden tijd. Het gaat niet langer over de pakkans bij fraude. Niemand krijgt ooit nog de kans om iets te nemen wat haar of hem niet rechtens toekomt. De kunstmatige intelligentie die we in het leven hebben geroepen is moraalridder en Prinzipienreiter in één. Zonder dat-ie het zelf in de gaten heeft. En nee, ik ga nu even niet de pret bederven door een oude midrasj uit de muizenissen van de rabbijnen op te diepen, waarin wordt verteld dat God het allebei allang geprobeerd heeft: een wereld maken met alleen rechtvaardigheid of eentje met alleen barmhartigheid.

Wat ik me wel, met angst en beven, afvraag: waar eindigt het, als AI ons niet meer toestaat onze kwade wil te gebruiken, maar zelf in zijn jeugd nog wel de nare trekken van de mensheid heeft geïnternaliseerd? Antisemitisme, homofobie, vrouwenhaat. Op een dag zit ik met een beduimelde Penguin pocket aan een tafeltje in het restaurant van het Stedelijk Museum en click een appelpunt aan, niet eens met slagroom, maar ik krijg ‘m niet. En ik weet niet eens of het komt doordat ik vrouw ben of joods. “Ach, wat schattig dat ik nog een keer ouderwets mag pinnen,” hoor ik mezelf zeggen. De rest van het verhaal speelde zich af in een split second, op een ontstoken plekje in mijn benarde brein.

Read Full Post »