Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for december, 2012

Geleukedingedaan

21122012

Vandaag kwam ik een van mijn ‘zorgvragers’, een oudere dame die ik alleen onder de douche en op de bank ken, zomaar op straat tegen. (“In het wild,” noemde zij het zelf.) Ik was oprecht blij met deze toevoeging aan haar identiteit, dus ik begroette haar al enthousiast, toen wij nog op enige afstand van elkaar waren. Toen ik haar een hand gaf, maakte zij onwillekeurig een beweging als wilde zij mij met een kus begroeten. Het lukte net niet helemaal, dus ik zei: “Dat doen we over.” Mag helemaal niet, want niet professioneel. Maar gut, wat een leuk mens is zij! Niet gauw een tweede met wie ik het zo vanzelfsprekend gezellig kan hebben.

Omdat we in zekere zin allebei verweduwd zijn (zij twee keer echt en ik in mijn beleving), hadden we het even voorzichtig over de naderende feestdagen. “God,” zegt ze, “mensen vragen wel eens aan me: ‘Ga je nog wat leuks doen vandaag?’ Ik vind dat zo’n rare vraag. Daar weet ik eigenlijk nooit een antwoord op.” Leuk mens, alweer. Er zijn er weinig van haar leeftijd die nog zoveel belangstelling voor de wereld om zich heen aan de dag leggen als zij. Maar ‘leuke dingen doen’, daar moet je bij haar niet om komen.

Toen ik nog studeerde maakte ik deel uit van een zogenaamde ‘eetgroep’. Om beurten kookten wij voor elkaar (salades en ‘prutjes’, met rijst of pasta, wat toen nog maccaroni heette) en deelden we de gebeurtenissen van de afgelopen dag. Er was een meisje bij, herinner ik mij nu weer, dat elke avond even stralend en sprankelend binnenkwam, waarbij altijd dezelfde vraag voor haar uit dartelde: “En, hebben jullie nog leuke dingen gedaan vandaag?”

Ik geloof zeker dat het bedoeld was als een blijk van belangstelling, maar door de versmalling van het interessegebied en de gesloten formulering en de steevaste herhaling ging het uiteindelijk op een gewetensvraag lijken. Want wat als je na enige soulsearching niet met een leuk ding voor de draad kon komen? Ik zat wel eens in de put, destijds, en daar doe je doorgaans niet zoveel leuke dingen. Dus op een gegeven moment hoorde ik mijn medestudente – ze praatte toch al zo rap – alleen nog maar zeggen: “En, hebben jullie nog geleukedingedaan?” Toen had ik wel even een binnenpretje.

In de jaren die tussen deze momenten liggen heb ik het leven niet vaak beleefd als een agenda vol ‘leuke dingen’. Wel lag elke dag open voor initiatief van mijn kant, maar veel vaker kwam er zoveel op mij af, dat het wel een avontuur leek. Ik heb daar wel op gemopperd, maar gaandeweg begin ik te geloven dat het zo goed is voor mij. Soms leuk, bovendien. Maar dat weet ik dan pas achteraf, want ik was met iets anders bezig.

Read Full Post »

Bijzaken

17122012

Hoe kun je van het leven houden als het allemaal geen zin heeft? Ik zou zeggen: juist dan! Maar het hoe laat ik aan ieder zelf over, want de mogelijkheden zijn té legio. Eén wil ik er wel noemen, omdat die mijzelf na aan het hart ligt: om de charme van alles wat volkomen onbelangrijk is. Dat is veel, en de charme ervan is groot.

Ooit genoot ik het voorrecht om een stukje aardewerk in handen te houden dat gold als een van de schaarse relicten van de Kretenzische cultuur. Meer dan tweeduizend jaar oud, en zeldzaam, alleen daarom al belangwekkend. Toen viel mijn oog op een afdruk van de vinger van de maker van het voorwerp. Scherp als op een paspoort van gisteren. In één klap was ik mij van top tot teen bewust van mijn esthetische oriëntatie: ik val op bijzaken. Wat kon mij die hele klassieke cultuur met een grote C schelen, als ik opeens de vingerafdruk van een unieke en vergankelijke (reeds lang vergane) mens met mijn eigen vingertoppen kon strelen? Over zo’n afstand! Tijd en ruimte spatten als een zeepbel uiteen en ik ben waar ik thuis ben.

The moments of happiness—not the sense of well-being,
Fruition, fulfilment, security or affection,
Or even a very good dinner, but the sudden illumination—

Uit: T.S.Eliot, Four Quartets

Ik prijs mezelf gelukkig als ik opmerk dat een schoenveter van het meisje op de verweesde foto uit de belle epoque los hangt. Ben ik de enige? Zag de fotograaf het niet? Haar moeder niet? Wist zij het zelf, maar durfde zij er de aandacht niet op te vestigen? Of werd er welbewust gestreefd naar ongedwongenheid? Al snel waaien de vragen weg en wat overblijft is de geluidloze betovering van het onbenullige detail. In daverende stilte storten de muren en torens van alles wat belangrijk is ineen en de leegte vult zich met louter lachend licht.

Het dagelijks bestaan met zijn ‘prayer, observance, discipline, thought and action’ kent tal van dit soort momenten van gewichtloosheid. Meer dan ik er opmerk, ook dat weet ik zeker. Maar wat helpt daaraan? Alertheid of juist achteloosheid? Jagen of ten prooi vallen? En hoe doe je dat, dat laatste, mocht je het willen? Of is willen de allereerste en allergrootste hindernis?

Een tijd lang hadden we hier in huis de gewoonte om elkaar tijdens het avondeten de vraag te stellen: “Heb jij nog een hé-moment gehad vandaag?” Dat kon dan een moment van opperste verbazing zijn. Of juist de klik waarmee de dingen op hun plek vielen. Gek genoeg kwamen daarbij zelden of nooit ‘moments of sudden illumination’ ter sprake, terwijl ik – in ieder geval van mijzelf – weet dat die zich geregeld voordoen. Maar goed, als het erop aankomt zijn ze niet belangrijk. En dat moet ook maar zo blijven.

Read Full Post »

Pinksternakels

05122012

Toen ik vanmorgen om half zes wakker werd tinkelde het als een belletje in mijn nog lege hoofd: pinksternakel. Pinksternakel, wat een prachtig woord! Het klinkt naar zilver en naar poedelnaakte baby. Met zijn wonderlijke etymologie hoort het thuis tussen antiek en curiosa. Of in de nog niet helemaal serieuze wereld tussen slapen en wakker worden. Als ik eenmaal wakker ben, zeg ik weer gewoon pastinaak. Ik moet nodig naar de natuurwinkel, want het is de tijd van de pastinaken.

Maar eerst draai ik me nog even om en herinner me de herfst van 1994, toen ik mijn eerste volkstuintje had. Ik had pastinaken geteeld, een hele rij. Wat stonden ze er prachtig bij! Een dikke bos geurig, gevederd blad, bovenop een blanke bietentop. Ze groeien geweldig in de vette klei. Op een zonnige oktoberdag, met de eerste nachtvorst in aantocht, ging ik ze oogsten, om ze thuis in een bak met zand te bewaren. Eten voor de hele winter. Ik stak mijn riek voorzichtig naast de regel in de grond, om de peeën niet te beschadigen. Daarop pakte ik met mijn linkerhand het loof stevig vast en wilde net met mijn rechterarm de riek naar beneden drukken, toen ik opeens achterover tuimelde. Met in mijn hand het uitgeholde topje van een pastinaak.

Woelmuizen! Verdikke! Voorzichtig trok ik aan de volgende plant, maar ook die liet meteen los. En de volgende, en de volgende, bijna tot het einde van de regel waren al mijn pastinaken opgevreten. Soms netjes uitgehold via een gaatje ergens in het midden. Het moet voor die woelmuizen een uitkomst zijn geweest dat ik mijn pastinaken zo keurig in het gelid had geplant. Geen gezoek in het donker, zodra je de juiste richting door had. Ik vloekte nog maar eens en bracht gauw mijn winterpenen in veiligheid.

Hartje winter was ik weer op de tuin om mijn akkertje te spitten. Dat moet met zware zeeklei, liefst voor de echte vorst komt. Meteen die stokoude pol boerenwormkruid maar eens scheuren en naar een onschuldig hoekje verplaatsen. God, die moet er al zeker tien jaar staan! Geen beweging in te krijgen. Ik groef er dus een grachtje omheen, alsof ik een boom ging rooien. Toen ik bijna rond was schoot mijn spade opeens door iets los en luchtigs, en meteen stroomde er een golf witte dobbelsteentjes in mijn gracht. Pastinaak! Mijn pastinaak, dacht ik, en dat moet ook de woelmuis gedacht hebben, wiens kelder ik had opengebroken.

Vanavond snijd ik mijn pastinaken zelf in dobbelsteentjes. Die kook ik in water met een beetje zout tot ze beetgaar zijn. Ondertussen schil ik een paar goudreinetten en die snijd ik ook in blokjes. In een grote koekenpan gaat een flinke klont boter. Als die heet is, gaan eerst de blokjes pastinaak erin. Bruinen die al? Dan de appels erbij. Een lepel honing erover, een pietsie nootmuskaat en nog wat kaneel. Pas ondertussen op dat je de appels niet tot moes kookt: doe de hele boel op tijd over in een platte ovenschaal, zodat het een dunne laag vormt. Brokkel er – royaal! – zachte geitenkaas op en strooi er nog gauw een hand geroosterde walnoten over. Nu in de oven, tot er lichtbruine randjes aan de kaasbrokjes komen.

Lekker met een glas vlierbessenwijn. ’t Is wel crisis, maar de winter gaat gewoon door.

Read Full Post »

03122012

Read Full Post »