Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for augustus, 2011

Ongeveer zo stel ik mij dat graag voor.

Net als ik mijn mooiste vaas terug wil zetten op de piédestal, glijd hij mij uit de vingers. In slow motion valt hij naar de marmeren vloer, waar hij geluidloos uiteenspat.

Terwijl mijn ogen zich met tranen willen vullen, zien zij hoe iets dat lang vergeten is geweest, opnieuw het daglicht ziet.

Het kan van alles zijn:

  • een heel ouwe kraal van Venetiaans glas, die ik aan een touwtje om mijn hals hang, waarop mijn droomprins (m/v/a) stralend en “beadazzled” verschijnt
  •  een gladde witte kiezelsteen die ik in mijn handpalm leg, als ik mijn vingers sluit, kan ik zonder vrees of schaamte alles beamen waarvan ik toch al wist dat het waar was
  •  een verschrompelde pit, die ik niettemin in de aarde leg, en waar een boom uit groeit zoals er nog nooit een op aarde gegroeid heeft; ik zal pas sterven als ik heb gezien hoe die in duizend kleuren bloesem bloeit
  •  een vergeelde landkaart, waarop in een keurig schuinschrift “weg naar het paradijs” staat geschreven; ik volg die weg van het begin tot het eind en blijk bij mijn eigen huis uit te komen
  •  een stijf opgevouwen stukje papier met een geschreven opdracht (van wie?) die mijn leven zal veranderen
  • een vliegticket (nog precies één dag geldig!) naar een plaats waar ik nog nooit van gehoord heb, ik pak snel mijn koffertje en neem mee ….
Advertenties

Read Full Post »

De afgelopen zomer bracht me twee afzonderlijke lezerservaringen, die ik op mijn beurt graag met elkaar in verband zou willen brengen. Omdat ze me een soort helderheid verschaffen zonder mijn verbazing over mijn medemensen teniet te doen. Want als alles zo eenvoudig is, waarom draaien we dan toch als een perpetuum mobile steeds weer in dezelfde rondjes rond?

Het begint met iets wat bij mij eigenlijk geen enkele verbazing wekte, ook al was het als vanouds verbijsterend: de moord, zonder enig aanzien des persoons, op een aantal onschuldige jonge mensen die op een Noors eiland aan politiek deden. De volstrekte willekeur ervan. De onpeilbare tragiek in een nog veel groter aantal mensenlevens. Schrikwekkend en tegelijk zo lelijk en negatief, dat je je blik het liefste af zou wenden. En toch gebeurde een tijd lang het tegendeel.

Columnisten en opiniemakers vielen over elkaar heen om deze ramp in een politiek perspectief te plaatsen. Misschien aanvankelijk nog bedoeld als fakkels om onze weg bij te lichten. Maar dan blijkt er een manifest te bestaan waarin de dader in 1500 pagina’s verbale ideologische diarrhee een fundament onder zijn wandaad probeert te leggen. Vanaf dat moment begint er een brand te woeden als op een vuilnisbelt.

Met name wanneer blijkt dat het monster een vrouwenhater was laaien de vlammen hoog op. Was eerst vooral extreem rechts de klos omdat de ramp politiek links had getroffen, nu mogen ook conservatieve religieuze elementen rekenen op een veeg uit de pan. “De angst van extreem rechts in Europa en Amerika voor de seksualiteit van de vrouw lijkt op die van de ayatollahs en de Taliban. Ideeën uit de grabbelton van de anti-Verlichtingsretoriek, die na de 20ste eeuw voorgoed in diskrediet zouden moeten zijn gebracht,” meent Arnon Grünberg in een mini-column op de voorpagina van De Volkskrant. Wel, wel; daar worden we nog eens wijzer van!

Moet iemand hem misschien nog eens uitleggen dat Stalin bij uitstek een kind van de Verlichting was? Of dat de bakermat van onze beschaving en democratie, de Griekse cultuur, inclusief hun zogenaamde seksuele vrijheid, dreef op een onderstroom van misogynie?

Gelukkig las ik tijdens mijn vakantie nog iets anders: The good terrorist van Doris Lessing. Hoe gedateerd en tijdloos tegelijk! En even scherp als barmhartig. Was ik zelf behept met een activistische natuur, dan zou ik het willen voorschrijven als verplichte lectuur voor al die hele en halve intellectuelen die bij deze gelegenheid  beschuldigende vingers opsteken naar andere ideologieën dan die van henzelf. Ik zou er een mailbom van maken, een vette PDF in al hun mailboxen.

De wijsheid van haar verhaal is zo eenvoudig dat al die intellectuele commotie rond de wandaad van Anders Breivik er deste verbazingwekkender door wordt. Met welk recht gebruikt men zo’n verbijsterende wandaad om andermans gedachtengoed in diskrediet te brengen? Hoe komt Tofuk Dibi er bij dat het een goed idee zou zijn om deze gelegenheid aan te grijpen voor een kamerdebat over xenofobie? Hoe zinvol is het als Lars von Trier overweegt spijt te hebben van het maken van zijn film Dogville? Geen enkele ideologie of religie is immuun voor de verleiding die uitgaat van extreme radicaliteit. Een verleiding die onweerstaanbaar is voor mensen die ernstige destructieve gevoelens koesteren tegen het leven zelf, die zij vervolgens richten op de samenleving of een deel ervan. Soms – gelukkig maar heel soms – zoeken die gevoelens een gewelddadige uitweg. In een enkel geval wordt dat geweld door de dader gelegitimeerd met beroep op een geloof of een politieke overtuiging. Er is keus genoeg. Jeder – echt jeder – Konsequenz führt zum Teufel.

Update: op 27 augustus 2011 stond er een interview met voormalig VVD-minister Johan Remkes in Trouw, waarin ik op dit punt een medestander trof.

Read Full Post »