Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for maart, 2009

Zingeving

job

Jaren geleden liep ik langs de Oude Schans met een dame, die erg bezig was met New Age-dingen. We hadden het over onze jeugd en toen ik haar vertelde dat mijn moeder blind was, zei ze: “Wát wilde ze niet zien?”

Even had ik de impuls om haar een flinke duw te geven, richting water: hoe durfde zij ook maar te denken, dat mijn moeder haar blindheid zelf gewild had! Een deel van mijn verontwaardiging van toen kan heel goed te maken hebben gehad met een pijnlijke kern van waarheid in haar uitspraak. Latere jaren hebben mij dichter bij het inzicht gebracht, dat mijn moeder wel degelijk geneigd was dingen die zij te moeilijk vond buiten beeld te houden. En ook dat zowel haar letterlijke als haar figuurlijke blindheid de levenslast op mijn schouders hebben verzwaard. Niettemin geloof ik nog altijd niet, dat mijn moeder – op wat voor manier dan ook – verantwoordelijk te stellen is voor haar eigen blindheid.

Dat is ook wat ik heb meegekregen uit het verhaal over Jezus en de blindgeborene: “Rabbi, wie heeft gezondigd, deze of zijn ouders, dat hij blind geboren is?” vroegen zijn leerlingen hem. Jezus gaf niemand de schuld, maar met zijn antwoord (“de werken Gods moesten in hem openbaar worden”) heb ik ook lange tijd moeite gehad. Waarom moest juist hij daarvoor opgeofferd worden? Tja, waarom vraagt een ieder die net een rotklap van het leven of het lot heeft gehad zich dat af:

“Waarom ik?”

Met die vraag zat ook Job op zijn mestvaalt, en de hulp van zijn vrienden bracht weinig soelaas. Toen sprak God in een onweer en wees Job op … ja, op wat eigenlijk? Als kind werd ik geacht daaruit te leren, dat wij ons lijden geduldig moesten dragen, omdat God er een bedoeling mee heeft, ook al zijn wij te klein om die te begrijpen. En al vergaat ons de zin om verder te leven.

Als ik het verhaal van Job nu lees, zie ik vooral dat God hem in bescherming neemt tegen de genadeloosheid van zijn vrienden, die de maakbaarheid van zijn leven in al haar zwaarte op zijn zwerende schouders dumpen. De werken Gods moeten hier op zoek naar een ander instrument. Misschien mogen we hieruit leren dat het zinloos is om een bedoeling te zoeken achter het leed dat ons overkomt. Of zinvol om eerst maar eens te kijken hoe we onszelf en elkaar er doorheen kunnen helpen.

Gek genoeg is dat een waarheid waar ik heel wat beter mee kan leven dan met wat voor “zingeving” van het lijden dan ook. Shit happens. En de duivel schijt bovendien erg ongelijke hoopjes.

Een treurig inzicht? Voor mij niet: bevrijd van de last van het zoeken naar de zin van het leven schiet me ineens een uitspraak te binnen van iemand die ik niet ken:

“Het leven heeft geen zin, maar ik wel.”

Hm, ik ook. Soms heb ik zelfs zoveel zin, dat ik er wel wat van weg zou willen geven, als dat kon. Zou dát ook zingeving zijn?

Advertenties

Read Full Post »

Nieuw!

reclame2

Even reclame maken: vanaf deze week doe ik de webredactie voor het tijdschrift LOVER. LOVER wordt al 35 jaar uitgegeven door het Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de Vrouwenbeweging (IIAV). Het begon als literatuuroverzicht voor leergierige feministes, ontwikkelde zich tot een degelijk blad over academisch feminisme en persenteert zich nu als ‘krachtvoer voor vrouwen M/V’ (doorhalen is niet van toepassing!). Een prikkelend blad!

LOVER’s webstek is een etalage vol verlokkingen en ik mag zorgen dat het er niet stoffig wordt en er zo nu en dan iets nieuws in hangen. Dat doe ik vooral op het LOVER-log. Daar hoop ik tenminste eens per week een kort bericht te plaatsen dat raakt aan vrouwen- en mannen-emancipatie. Liefst een beetje actueel. Ook ga ik er stukjes van anderen op zetten. Zullen we elkaar op de hoogte houden?

M’n eerste stukje staat er al op:

De hoofdredacteur van de Donald Duck is ook geen eend

craanen


De nieuwe hoofdredacteur van Zij aan Zij is een man. Franc Craanen, naar eigen zeggen groot geworden bij Avant Garde, volgt Maria van Oosten op, die wel als uitgeefster aan het blad verbonden blijft. Mogelijke bedenkingen bij de lezeressen treedt hij met jongensachtige humor tegemoet.

“De hoofdredacteur van de Donald Duck is tenslotte ook geen eend, dus waarom zou een jongen van 42 hele jaren geen hoofdredacteur kunnen zijn van Zij aan Zij?” schrijft Craanen in zijn eerste redactioneel. Tevens kondigt hij een nieuwe koers aan: “De ambities zijn woest en wild. Zij aan Zij als volwaardige lesbische glossy.” Als om zijn woorden kracht bij te zetten presenteert hij in het nieuwste nummer een exclusief interview met zangeres Annie Lennox. En wie de laatste bladzijde daarvan omslaat, staat oog in oog met ‘de mannelijke zijde van de moderne lesbiënne’. Toeval?

Franc Craanen schreef eerder voor bladen als Elle en Winq, maar ook voor Viva en Beau Monde. Ook nu heeft hij meer ijzers tegelijk in het vuur. Hij is persvoorlichter van COC Nederland en brengt samen met uitgever John Medendorp sinds vorig jaar een nieuw mannenblad op de markt: ‘Man Male Macho’, alleen voor échte mannen. Had de hoofdredacteur van dát blad ook een vrouw kunnen zijn?

Read Full Post »

Warmoes

rozet

In het vroege voorjaar brengt de tuin ons vooral verwachting. De oogst bestaat  alleen in ons verlangen en vraagt eerst nog vrachten mest en arbeid. Maar als onze moestuin niet alleen een kale akker is, dan is er ook nu al van te eten. Langs heggen, paden en slootkanten of in een aangrenzend stukje boomgaard steken tal van interessante “onkruiden” hun kopjes weer boven de grond. Dit grensgebied van wat wij in cultuur gebracht hebben biedt ons de kans kennis te maken met planten, die ooit vrij algemeen als groente gegeten werden, maar nu als zodanig ver in de vergetelheid zijn geraakt.

De landen rond de Middellandse Zee kennen op dit gebied een levende traditie, die terugrijkt tot voorbij het begin van onze jaartelling. Al in februari zie je overal op het Griekse platteland de oudere vrouwen gebogen door de olijfboomgaarden en langs de binnenwegen scharrelen, op zoek naar ‘ta chorta‘. Dat is een verzamelnaam voor allerlei eetbare onkruiden, die daar het hele jaar door, maar vooral in het voorjaar, veel gegeten worden. Ze worden zelfs op de markt als een zeer gewilde groente verkocht. De bereiding is even bescheiden als de herkomst: blancheren, een beetje hakken en op smaak brengen met zout, olijfolie en versgeperst citroensap.

Zo deden ook de Romeinen het al. Het overigens vooral aan de haute cuisine gewijde kookboek van Apicius geeft voor ‘herba rustica‘ een vrijwel identiek recept. Als alternatief noemt het een schotel, waarin de wilde groenten met nog een paar specerijen worden gaargestoofd. En dat is weer een praktijk die in de streek rond Carrara (maar vast ook elders) nog altijd voortleeft, getuige een recept dat ik op internet aantrof, met een lijst van maar liefst 21 geschikte kruiden.

Bestaat die traditie bij ons dan niet? Wij hebben immers zoveel aan de Romeinen ontleend? Veel van de ons bekende groenten zijn ooit door hen naar het Noorden gebracht en hier verder gecultiveerd. Sommige zijn later weer in onbruik geraakt. Wie eet er bijvoorbeeld nog zwartmoeskervel? In Engeland was het tot ver in de vorige eeuw een bekende ‘pot herb‘, bij ons komt het nog slechts sporadisch op Texel voor.

Pas als we wat verder teruggaan, naar de 17e eeuw, zien we opeens dat ook onze voorouders het begrip groente niet zo strikt begrensden. In een recept voor ‘warmoes‘ uit De verstandige kock of sorghvuldige huyshoudster (1669), uitgegeven door Marleen Willebrands (2006) duiken opeens kruiden op, die men in het Zuiden nog altijd als wilde groente waardeert. Een lijstje, dat verder kan worden aangevuld met wat Noël Chomel in zijn Algemeen huishoudelijk-, natuur-, zedekundig- en konstwoordenboek bij de beschrijving van ‘warmoes’ opsomt.

warmoes

“Neem helder putwater en doe er één of twee oudbakken, ronde, witte broden in, naar gelang u veel wilt koken. Hang de ketel boven het vuur en scherf intussen het blad van kervel, snijbiet, wat foelieblaadjes, bernagie of ossentong, de eerste blaadjes van zwarte aalbessen en van goudsbloemen, ook wat prei en kattekruid, een beetje spinazie, maar geen zuring, want die zou het te bleek maken. Als dit fijngehakt is en het brood een tijdje in het water heeft gekookt tot het aan stukken is, doe dan de moeskruiden bij het brood en laat ze gaarkoken. Doe er dan naar smaak boter en zout bij.” (Bron: De verstandige kock of sorghvuldige huyshoudster)

Heel authentiek, zo’n ouderwetse broodsoep. Spreekt het u niet aan? Probeer dan toch eens om voorjaarsonkruiden -geblancheerd en fijnghakt- te verwerken in een stamppot. Met spekjes, voor wie niet vegetarisch is.

Plantenlijstje: kervel (Anthriscus cerefolium), snijbiet (Beta vulgaris), komkommerkruid (Borago officinalis), ossentong (Anchusa officinalis), zwarte aalbes (Ribes nigra), goudsbloem (Calendula officinalis), prei (Allium porrum), kattenkruid (Nepeta cataria), spinazie (Spinacia oleracea), zuring (Rumex acetosa), brave hendrik (Chenopodium bonus-henricus), gewone engelwortel (Angelica sylvestris), speenkruid (Ficaria verna), raapstelen (Brassica var.), sla (Lactuca sativa), longkruid (Pulmonaria officinalis), kaasjeskruid (Malva sylvestris), melde (Atriplex hortensis), brandnetel (Urtica dioica), peterselie (Petroselinum crispum), waterkers (Nasturtium officinale), barbarakruid (Barbarea vulgaris).

Read Full Post »