Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for mei, 2008

Oxytocine

Ik wist het zelf nog niet, maar ik ben al bijna twee jaar aan de hormonen. (Even voor de insiders: nee, niet van het VUmc en ook niet via internet.) Een zekere vermindering van stress en een bescheiden toename van geluksgevoel had ik wel bemerkt, maar ik was geneigd dat toe te schrijven aan het meer op mijn plek raken in het genderspectrum. Nu weet ik beter: het ligt aan de oxytocine!

Wondermiddelen hebben altijd tot onze verbeelding gesproken. Haarlemmerolie, haargroeimiddel, spaanse vlieg, het levenselixer, wie gelooft er nog in? Maar sinds de ontdekking van des mensen lichaamseigen hormonen – en niet te vergeten Viagra ® – hebben wij een heel nieuw assortiment magische substanties tot onze beschikking, waaraan wij van alles toe kunnen dichten.

Laten we het houden bij de bekendste. Testosteron, de trots van elke echte man, is, net als alle hormonen, in minieme hoeveelheden traceerbaar in het bloed van mannen én vrouwen. Maar wat een kracht! Eén druppel lijkt genoeg om een oceaan te kleuren. (Rood, naar alle waarschijnlijkheid.) De mannelijke huid is ervan doordrenkt, beweert een reclame die anti-rimpelcrème voor mannen aan de man moet brengen. In de puberteit stroomt het bij de jongens door de aderen. (Je ziet het al kolken en schuimen.) Zien zij op enige afstand lange blonde haren of een kort rokje wapperen, dan wordt het door hun hele lijf rond gepompt. Het niveau stijgt als kwik in een thermometer. Alle spieren spannen zich reeds voor de sprong. Wetenschappers hebben nog geen verklaring gevonden voor de abrupte daling van de testosteronspiegel, die optreedt als die blonde lokken onverwacht tot een exemplaar van het eigen geslacht blijken te behoren.

Vrouwen hebben ook hormonen. Die regelen hun cyclus en krijgen de schuld, wanneer een vrouw eens niet zo geduldig is als van haar verwacht wordt. Of moeten verklaren waarom vrouwen vaker huilen dan mannen. Ze zitten – als phyto-oestrogenen – in het bier, waardoor mannen wat meer in balans komen.

Maar het hormoon waar ik het nu over wil hebben heet oxytocine, ook wel het ‘knuffel-hormoon’ genoemd. Het is ontdekt als regelaar van lichaamsprocessen die een rol spelen bij bevalling en borstvoeding, maar het schijnt de laatste tijd ook meer algemeen op te treden in situaties waarbij vertrouwen, verbondenheid en generositeit van belang zijn. Het menselijk lichaam maakt het aan bij vormen van lijfelijk contact, waarbij verhoogde testosteron- en adrenalinespiegels geen rol spelen. Maar het kan ook synthetisch vervaardigd worden en is zelfs als neusspray op de markt. Boze tongen beweren, dat het misbruikt zou kunnen worden om mensen tot meer koopgedrag aan te zetten.

Inmiddels heeft het ook al voor een ander gat in de markt gezorgd, dat snel is opgevuld door handige boeren, die het ‘koe knuffelen’ aanbieden bij wijze van team-buildingsactiviteit. Veertig euro per persoon.

Ik heb die koe en die spray niet nodig. Ik heb al een oppaskindje. Ze is te groot voor mijn handtas, maar past nog precies op mijn arm. En als ze dan moe is en haar hoofdje op mijn schouder vleit, en de moeders op het schoolplein van die aanblik alleen al in koor beginnen te kirren, dan moet ik gauw naar huis. Anders klotst de oxytocine over de rand van mijn schoenen. Hmmmmm…..

Advertenties

Read Full Post »

Rêverie

One clover,
and a bee,
And revery,

The revery alone
will do,
If bees are few.

Emily Dickinson

Read Full Post »

ognuno sta solo sul cuor della terra –
trafitto da un raggio di sole:
ed è subito sera
*

Salvatore Quasimodo

Het is een heel menselijke behoefte om vanuit dat hart die wereld in kaart te brengen. Bij mijn kinderen, op de Vrije School, heet aardrijkskunde ‘heemkunde‘ en de eerste landkaart die zij tekenen neemt het tafeltje waaraan zij zitten als middelpunt. In mijn tijd moesten we eerst de provincies leren en rijtjes namen van plaatsen, die wij nog nooit gezien hadden, opdreunen. Maar ik tekende al gauw mijn eigen landkaart: die van de vuilnisbelt, waarop ik speelde en mijn eerste ontdekkingsreizen maakte, langs een autowrak met een nestje wilde katten op de achterbank en de mummie van een aangespoelde, verdronken hond.

In wat wij aan gecanoniseerde kennis krijgen ingeprent, staan andere zaken en andere mensen centraal. De geschiedenis is er een van ‘grote’ mannen en hun oorlogen, en daarin is het Middellandse Zee-gebied heel lang de navel van de aarde. Zo zien de kaarten van de wereld er ook uit. En degene die de geschiedenis schrijft, plaatst zichzelf op de kaart bovenaan in het midden. Macht visualiseert zich op de top van een pyramide, van waar uit alles te controleren valt. Op de wereldkaart die wij allemaal het beste kennen, staat Europa in het midden en het noordelijk halfrond bovenaan.

Dat kan ook heel anders. Zoals in deze Marokkaanse wereldkaart uit 1154.

Hoe voelt dat, zo zichtbaar naar beneden verplaatst te zijn?

Naar de rand mag ook: kijk maar eens naar deze prachtige Chinese kaart uit de 15e eeuw. In China worden de kaarten overigens nog altijd op deze manier vorm gegeven.

Ik heb een zwak voor dit soort kaarten, misschien wel omdat mijn plek in het leven vanuit het meest gangbare perspectief altijd dichter bij de rand dan bij het midden heeft gelegen. Daardoor heb je nu eenmaal een andere kijk op de wereld dan iemand die niet op die manier ‘geprivilegeerd’ is. De gevestigde orde hoeft van mij niet persé omver, maar ik zie de wereld wel graag op z’n kop staan.

* een ieder staat alleen op het hart van de aarde –
doorboord door een zonnestraal:
en opeens is het avond

Read Full Post »

Naakt

Weet u wat het meest gelezen bericht van dit weblog is?

Bloot op straat.

En waarom dan wel? Omdat mensen daar via nogal ranzige zoektermen door Google naar toe worden geleid. Waarschijnlijk zijn ze snel weer weg, zodra ze het naakte torso van Hans Kersting zien, want ze zijn op zoek naar blote vrouwen. Losse onderdelen mag ook. Op straat, wel te verstaan.

Als ik in deze zin nu nog een keer bloot en naakt en vrouwen schrijf, genereer ik weer veel bezoek. Met dit plaatje zijn ze misschien meer in hun sas. En ongewild attent gemaakt op een zeer scheve verhouding in de wereld van kunst en cultuur. Met dank aan de Guerilla Girls.

Read Full Post »

Lola

Misschien hoef je daar niet eens transgender voor te zijn en misschien was ik dat toen nog niet of juist al wel: geen raad weten met je middelbare schooljaren, die vermaledijde puber-tijd, de tijd dat je je in je eigen leven en in je eigen lijf als een kat in een vreemd pakhuis voelt. Meisje of jongen zijn of andersom of allebei: het krijgt allemaal niet eerder vermoede betekenissen, waar je goed tussen kunt verdwalen.

In mijn tijd ging alles op de schop: meisjes gingen zich emanciperen en jongens mochten lange haren, droegen kettingen en fleurige kleren. Toch kreeg ik het voor elkaar om er net iets te meisjesachtig bij te lopen of was ik een nichtje, zonder dat ik het wist? “Hij is er niet, hoor!” riepen een paar meiden aan de bar, als ik een kroeg binnenstapte en net iets te opvallend naar het houvast van een bekend gezicht tastte.

Ja, het was beslist een “mixed up, mumbled up, shook up world” zoals The Kinks in die jaren zongen. Later, veel later pas, raakte alles echt “shook up” in mijn wereld, maar nu voel ik me daar eerder een vis, in zondoorschoten water.

Read Full Post »