Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for november, 2007

’t Gonst

1040

‘t Gonst hier in huis. Want ‘t gonst bij Roos op school. ‘t Gonst van en naar alle kanten over de scholierenstakingen. LAKS, 1040 uren, staken, rellen, spijbelen, leerplichtambtenaar, brief aan de leerlingen, overleg, vergaderen, leerlingenraad, weer overleg, schoolleiding, onderwijsdebat, staatssecretaris van Bijsterveld: allemaal woorden die we anders zelden of nooit op onze tong voelen, maar nu dagelijks en herhaaldelijk.

Maken andere ouders zich wellicht zorgen over hun kind, dat mogelijk verzeild raakt in rellen en rotzooischopperij, ons is het gegeven om trots te zijn op onze dochter. Als één van de drijvende krachten achter de leerlingenraad van het Gerrit van der Veen-college is zij dezer dagen volop actief in het rumoer rond de protesten tegen de 1040 uren-norm van het Ministerie van Onderwijs. Lessen volgt zij bijna niet, deze week, maar leren doet zij des te meer. In chaotische omstandigheden, waarin zelfs volwassenen geregeld met hun handen in het haar zitten, speelt zij haar rol met verve. Zij leert overleggen, onderhandelen, incasseren, bakens verzetten, nieuwe strategieën bedenken, organiseren, afspraken maken. Tot laat in de avond zit zij op om het spoeddebat in de Tweede Kamer te volgen, ze analyseert standpunten, weegt redelijkheid en onredelijkheid af, raakt verontwaardigd over draaikonterij en ontwijkende antwoorden van politici.

Morgen is het dan toch zo ver: na een week van ongeregeldheden nemen scholieren, gesteund door het LAKS, de verantwoordelijkheid voor een ordelijke protestmanifestatie. Met sprekers en optredens op het Museumplein (hoe krijgen ze dat zo snel voor elkaar?!) en goed ingedekt tegen het verwijt de leerplicht te verzaken. Kinderen nog, maar vastberaden zich te laten respecteren in de wereld van de volwassen politiek. Ik ben zeer onder de indruk.

Read Full Post »

Asbestemming

Nee, dit gaat niet over asbest, maar over het leven en wat er van overblijft.

Ik nu profeteerde zoals mij bevolen was, en zodra ik profeteerde, ontstond er een geruis, en zie, een beweging, en de beenderen voegden zich aaneen zoals zij bij elkander behoorden; ik zag toe, en zie, er kwamen spieren op, en vlees, en er trok een huid overheen; maar geest was er nog niet in hen.

Ezechiël 37:7-8

Soms sta ik ‘s morgens op en heb ik het gevoel dat ik de verschillende brokstukken van wie ik ben van de slaapkamervloer bijeen raap en in een linnen tasje stop, wat ik vervolgens heldhaftig over mijn rechter schouder slinger om de wijde dag in te trekken. Besta ik voor meer dan de helft uit protheses of ben ik de vorige avond geëxplodeerd? Nee, dat is gewoon hoe ik mijzelf beleef, meestal. Nou ja, vaak. Of soms.

In een hoek van onze keuken staat al een paar dagen een tas met een langwerpige blikken bus erin. Best zwaar. Daarin bevinden zich de laatste brokstukjes van Alex’ oudtante, bijeengeveegd (handmatig of machinaal?) na haar crematie. Die tas moeten wij één dezer dagen de wijde wereld in dragen, om die restjes te verspreiden over een stuk aarde, tot er misschien ooit een God komt om ze weer bijeen te rapen. Wordt het de Lage Vuursche, waar haar droomhuisje stond? Of misschien gewoon de achtertuin van het huis, dat de laatste jaren het enige houvast was voor haar in brokken uiteenvallende geest?

Dat huis was ook de omhulling van de ontelbare schatten die zij in haar leven heeft omarmd. Morgen, na zes weken van liefdevol afbouwen, is het leeg en licht.

Alles heeft zijn uur en ieder ding onder de hemel zijn tijd….

een tijd om stenen weg te werpen en een tijd om stenen bijeen te zamelen

Prediker 3 : 1 en 5

Read Full Post »

Fiemeleguizen

Vanmorgen was ik weer in de klas van Laura. Gewoon om haar naar school te brengen. De les was nog niet begonnen en een kluwen meisjes stond luid kwetterend ergens midden in de klas.

“Godverdomme!”

klonk er opeens luid en duidelijk bovenuit. Even duidelijk, heel rustig, maar wel indrukwekkend vroeg vanachter haar bureau de juf:
– “Wie was dat?”
– “Ik.”
– “Kom maar even hier.”

De kleine privéles die daarop volgde onttrok zich aan mijn waarneming, maar deed mij terugdenken aan die keer dat Roos, een kleuter nog, opeens grof in de mond werd, zonder in het oog vallende aanleiding. Wat ik toen probeerde over te brengen was, dat zij op zulke woorden maar beter zuinig kon zijn, want ze raken snel versleten, als je ze te vaak gebruikt. En dan heb je er niets meer aan op het moment dat je ze een keer écht nodig hebt.

Een aardig voorbeeld van hoe dat er uit ziet:

Een andere ouder die ik toentertijd kende, reikte haar kind een alternatief aan voor het blote GVD: “Zeg dan maar heel hard fiemeleguizen.” Dat vind ik nog steeds een waardeloze oplossing. Alsof je iemand een plumeau geeft om een spijker mee in de muur te slaan. Nee, ook al vind ik krachttermen uiteindelijk een zwaktebod, wanneer je ze echt nodig hebt om je in al je machteloosheid even sterk te voelen, laat ze dan knallen als een zweep.

SODEKNETTER!!!

Read Full Post »

Ouderavond

Laatst was ik op de school van mijn jongste dochter voor een ouderavond. Het ging over pesten. Dat was nodig, want zelfs op die leuke school zitten gewoon kinderen en dus wordt er ook gepest. De juf vertelde eerst op een even bescheiden als indrukwekkende manier, hoe zij voor deze klas was gaan staan en zich tot taak had gesteld uit de onrust die er heerste een veilige werksfeer voor iedereen te creëren. Ga er maar aan staan, elke dag weer! Je ziet je resultaat met minuscule stapjes naderbij komen, neemt verantwoordelijkheid in het besef dat je macht zeer beperkt is.

Daarna was het woord aan een deskundige, een oude rot in het vak, die zich nu had gespecialiseerd in het begeleiden van ‘probleemklassen’ en de docenten die daar voor staan. Haar deskundigheid was overtuigend waar die berustte op haar jarenlange ervaring met kinderen, teleurstellend waar zij vooral bleek te bestaan uit boekenwijsheid. In mijn ogen raakte zij al een beetje los van de werkelijkheid, toen ze ons uitlegde hoe kinderen met een dun en teer etherlichaam aanleg hebben om gepest te worden en dat pestkoppen -u raadt het- met een stug en dik etherlichaam geboren worden. Dat ging zo even door en ik voelde wel hoe wij langzaam samen verdwaald raakten en keek de kring rond naar de gezichten van de andere ouders. Vol aandacht,  maar duidelijk vermoeid van een lange dag werken.

Opeens hoorde ik dat er iets werd gezegd over een man van 21 jaar, die niet wist hoe hij een man moest zijn, omdat hij al op jonge leeftijd geen vader meer had gehad. De tragiek van dit geval moest ons ervan doordringen hoe belangrijk de voorbeeldfunctie van ons als ouders is. Ik schrok maar weer even van de nimmer betwijfelde normativiteit, die hier over haar schouder mee loerde. Gescheiden ouders, lesbische- en homostellen, moeders zonder man: hoe kunnen die er ooit iets van terecht brengen? En wat is er met mij allemaal mis vanuit die optiek?

Ik haakte af en terwijl de woorden zich verder loszongen uit het alledaagse en als een heuse platonische ideeënwereld boven ons uit wolkten, werd mijn gevoel van vervreemding compleet. De vermoeide trekken op de gezichten van de ouders behoorden plots tot een werkelijkheid die zich weliswaar onherroepelijk, maar pas over dertig jaar zal realiseren. Voor mijn ogen zag ik het gebeuren, hoe wij daar zaten als bejaarden op de stoeltjes van onze kinderen, grafklaar, terwijl de deskundige als een engel ten hemel steeg. “Ik wil de liefde leren,” klonk het, bijna extatisch.

Gelukkig kon ik terug naar de werkelijkheid door mijn blik op de juf te richten: jong en fris, moedig en daadkrachtig. Het komt wel goed met die klas van Laura. En het is verkwikkend om bewondering te voelen.

Read Full Post »

und augenbliklich fühl’ ich mich
unbeschreiblich weiblich

Nina Hagen

you make me feel like a natural woman

Aretha Franklin

Waarom zouden mensen zo graag een gender-test doen? Van mijzelf weet ik het wel, denk ik: voor de bevestiging van mijn identiteit als vrouw krijg ik niet de ondersteuning van mijn anatomie of lichaamsfuncties en ook de vanzelfsprekendheid, die een levenslange socialisatie in die genderrol met zich meebrengt moet ik ontberen. Dus ik was weer heel blij, toen de uitslag luidde:

“Janiek, you are 9 % masculine”.

Misschien is het daarom dat ik bij de “gewone” mannen en vrouwen een zelfde motief vermoed: mannelijkheid en vrouwelijkheid zijn niet zo vanzelfsprekend als ze lijken en behoeven daarom bevestiging, zoals een plant water nodig heeft. Er heerst daaromtrent zelfs een soort universele kwetsbaarheid, die doet verlangen naar geruststelling, wapens geeft aan wie graag pesten wil, verontschuldigingen laat volgen op elke vergissing en brood met rijk beleg verschaft aan professionals in borstvergroting en penisverlenging.

Maar hoe blij mag ik echt zijn met die uitslag, die mij zo heerlijk in mijn rol bevestigt? Want waarop zijn die tests eigenlijk gebaseerd? Heel simpel: ze meten eigenschappen die traditioneel als mannelijk of vrouwelijk gekwalificeerd worden. Ze gaan meestal terug op de Bem Sex Role Inventory uit 1974, maar de ijkpunten die eraan ten grondslag liggen zijn veel ouder. Stereotypen wellicht, maar in onze cultuur zo diep geworteld, dat ze door sommigen nog altijd als archetypen worden ervaren. Kijk maar eens naar dit plaatje:

test

Vergeet niet te letten op de volgorde (van links naar rechts) en op het betekenisvolle van het kleurverschil. En zie waarom het voor veel vrouwen moeilijk is om hun vrouwelijkheid vorm te geven in een leidinggevende positie: baas zijn zonder voor bitch uitgemaakt te worden.

Voorlopig koester ik mij nog wel even in de bevestiging die de BSRI me schenkt. Ik was toch al aardig, begripvol en meelevend; bedeesd en onbevangen op het goedgelovige af. In het kielzog daarvan laat wat ik nog heb aan mannelijke geldingsdrang zich met een beetje geluk wel voor die typisch vrouwelijke behoefte aan waardering aanzien. Maar ondertussen ga ik er toch eens over nadenken hoe ik geëmancipeerd, assertief en misschien zelfs roldoorbrekend kan zijn, zonder meteen te moeten horen: “Zie je wel, je bent tóch een man!”

Read Full Post »

Andijk

Lief plekje grond, omringd door groene dijken,
Door ’t voorgeslacht ontwoekerd aan de zee,
Door vaart en weg verdeeld in kleine rijken,
Waarop vol pracht de bloemenvelden prijken;
Een oord van vree.

Hier klinkt het lied van d’arbeid allerwegen,
Te midden van de zangen der natuur;
En verre van ’t rumoer der stad gelegen,
Komt hier ’t gevoel van kalme rust ons tegen,
Elk avonduur.

Hier steunde vaders arm de jonge handen,
En hier klonk moeders stem in ’t vriend’lijk ouderhuis;
Bruist hier geen beek, ontbreken lustwaranden,
Wij minnen bovenal deez’ lage landen;
Hier zijn wij thuis!

Zo klinkt het Andijker volkslied en in die idylle werd ik geboren. En al ben ik er al lang niet meer thuis, toch raakt het mij als mijn geboortegrond en haar bewoners in het nieuws zijn. Zoals afgelopen week: de drankzucht onder pubers schijnt inmiddels een nationale ramp te zijn en als het meest ten hemel schrijende voorbeeld werd de toestand van de Westfriese jeugd naar voren gehaald. Daarbij werd tevens vermeld dat 1 op de 6 jongeren van dat lieve plekje grond serieus overweegt het eigen leven te beëindigen.

Nieuws. Voor mij oud nieuws, want het is mij vroeger niet ontgaan dat er op dat dorp door jongeren stevig gedronken werd en dat het bier voor veel schrijnende taferelen heeft gezorgd. De verkeersdoden die tegelijk met mij in de schoolbanken hebben gezeten en de twintig niet gehaald hebben, kan ik niet op de vingers van één hand tellen. Dat drankgebruik daarbij vrijwel altijd een rol speelde, zal u niet verbazen. En als ik in gedachten terug ga naar die

neevlen van het Noorden –
Die winters dempen weiden, slooten dicht,
Waarin wanhopige boeren zich vermoorden
Door Godsdienst en Geweten streng gericht –

Slauerhoff

dan voel ik meteen weer de bedrukte paniek die er in mijn omgeving heerste, toen het lijk van mijn buurvrouw uit de sloot gehaald was. “Ze kon toch zwemmen als een rat.” Of mijn stille verbijstering over de koelbloedigheid van een andere vrouw, die er een busreis van een uur plus een stevige wandeling voor over had gehad om zich voor de trein van Hoorn naar Alkmaar te kunnen werpen. Later kwam het allemaal nog veel dichter bij, ook al waren wij verder weg. Maar daar ga ik nu over zwijgen.

Voor dat lieve plekje grond, maar vooral voor die ene jongere van elke zes, die daar met zwarte gedachten rondloopt, zou ik iets liefs willen doen: de hele tweede druk van Kate Bornstein’s prachtige boekje Hello, Cruel World opkopen en huis aan huis verspreiden.

hellocruelworld

Read Full Post »

Lef

Moet je dat nou lef noemen, dat Yvette Lont haar partij in verlegenheid brengt door een motie aan te kondigen, die ertoe moet leiden dat homo’s worden geweerd uit belangrijke functies binnen de Christenunie? Dan maar meteen goor lef. En: waar haalt ze het vandaan. Haar eigen ervaringen moeten haar toch geleerd hebben dat de mate van iemand’s seksuele voorbeeldigheid of integriteit niets te maken heeft met de gerichtheid ervan.

Een paar jaar geleden hadden wij hier de eerste – niet geheel vrijwillige, maar niettemin trotse – coming-out van een politicus als prostituant. En hetero. Het trof mij destijds dat collega-politici zijn gedrag volstrekt acceptabel leken te vinden, mits hij het een privé-aangelegenheid had weten te houden. Zo’n vertoning binnen de gelederen van de CU zal minstens een paar eeuwen op zich laten wachten. De eerste homo die dáár zijn hoofd langs de kastdeur wil steken, zal zich trouwens ook nog wel een poosje gedeisd houden.

Speciaal voor Yvette Lont en haar partijcongres, dat ‘deze discussie zorgvuldig moet voeren’, heb ik de volgende brief uit het Amerikaans vertaald. Om e.e.a. wat meer perspectief te geven…

Beste Dr. Laura,

Ik heb grote bewondering voor uw streven om mensen bewust te maken van God’s wil en wet. Daar heb ik veel van geleerd en dat probeer ik ook zelf uit te dragen in mijn omgeving. Als iemand een homoseksuele levensstijl probeer te verdedigen, wijs ik hem nu simpelweg op Leviticus 18:22, waar toch duidelijk staat dat het een gruwel is in de ogen des Heeren. Klaar. Maar er zijn ook een paar dingen waar ik minder gemakkelijk mee uit de voeten kan.

Wanneer ik een rund op het altaar verbrand, weet ik zelf wel dat dat voor de Heer een aangename reuk voortbrengt: Leviticus 1:9. Het probleem ligt bij mijn buren. Die beweren dat zij die reuk niet aangenaam vinden. Hoe moet ik daarmee omgaan?

Ik zou mijn dochter wel als slavin willen verkopen, zoals wordt aangeraden in Exodus 21:7. Wat denkt u dat vandaag de dag een redelijke vraagprijs voor haar zou zijn?

Ik weet dat ik geen contact mag hebben met een vrouw tijdens haar menstruatie (Leviticus 15:19-24). De moeilijkheid is: hoe moet ik dat weten? Ik heb het geprobeerd door eenvoudig te vragen, maar de meeste vrouwen vonden dat onbeschoft.

Leviticus 25:44 stelt dat ik slaven mag kopen in de buurlanden. Een vriend van mij beweert dat zulks wel geldt voor Duitsland, maar niet voor België. Kunt u mij daarover duidelijkheid verschaffen?

Mijn buurman wil beslist op de sabbat werken. Exodus 35:2 verklaart onomstotelijk dat hij ter dood gebracht moet worden. Ben ik moreel verplicht hem eigenhandig te doden?

Een vriend van mij vindt dat het eten van paling, ook al is het
een gruwel (Leviticus 11:10), toch een geringer gruwel is dan homoseksualiteit. Ik ben het daar niet mee eens. Wie van ons heeft gelijk?
In Leviticus 20:20 staat dat ik het altaar van god niet mag naderen als ik een gebrek aan mijn gezichtsvermogen heb. Nu moet ik toegeven dat ik de laatste tijd een leesbril nodig heb. Moeten mijn ogen echt perfect zijn, of is er een zekere speelruimte op dit punt?

U bent een autoriteit op dit gebied, dus ik ben ervan overtuigd dat u mij kunt helpen. En dank u nogmaals dat u ervoor durft te gaan staan dat het woord van God eeuwig en onveranderlijk is.

Read Full Post »

Older Posts »