Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for oktober, 2007

Vir-tus

Iedere vrijdagmiddag geef ik Latijn aan mijn oudste dochter en een vriendin van haar. Ouderwets gezellig aan de huiskamertafel met een pot thee en huisgebakken cake.

Deze keer lazen wij de legende van Marcus Curtius, die de onheilspellende kloof in het marktplein van Rome wist te dichten door er zelf te paard en met volle wapenrusting in te springen. Het stukje eindigde met:

Marcus dicit: Marcus vir fuit. Virtutem Romam servavit.
(Marcus zegt: Marcus was een man. Zijn dapperheid heeft Rome gered.)

Nog voor ik iets kon uitleggen over de etymologische verwantschap tussen vir en virtus en wat dat zegt over het Romeinse mannelijkheidsideaal, snoof de vriendin van Roos: “Kijk, dát vindt ik nou stom. Dat vir in virtus zit.”

Heerlijk, die verontwaardiging! En allerminst overbodig. Nog diezelfde avond trof mij in het nieuws de uitspraak van een Argentijnse vrouw, aan wie werd gevraagd of zij op Christina Fernandez de Kirchner zou stemmen: “Nee. De president hoort een man te zijn. Vrouwen zijn emotioneel en wispelturig.”

Waar hebben wij dat eerder gehoord? Juist:

Varium et mutabile semper femina est.
(De vrouw is altijd een wankelmoedig en wispelturig geval.)

Dat zei Vergilius. Nil novi sub sole, dus. En sommige dingen gaan nooit voorbij. Gelukkig zullen er ook altijd weer jonge meiden zijn die zeggen: “Kijk, dát vind ik nou stom.”

Read Full Post »

 

koelkastpoezie

Van onze vrienden Peter en Wim kregen wij een pakket koelkastpoezie. Dat zijn kleine, platte koelkastmagneetjes met woorden erop, een paar honderd, verdeeld over alle grammaticale categorieën. Je plakt er de deur van je koelkast (of ijskast) mee vol, zodat je een soort letterbak hebt, waaruit je woorden kunt rapen om op het deurtje van het vriesvak gedichten te maken.

Ik heb gemerkt, dat je met de gebruikelijke manier van dichten – een gedachte op poëtische wijze verwoorden – al snel in de problemen geraakt, omdat al in de tweede regel net het woord ontbreekt dat je het hardst nodig hebt.

Andersom gaat het veel beter: je neemt wat woorden, plukt een ritme uit je hoofd en vormt er regels van met stukjes wit, precies zoals dat in een gedicht meestal ook gedaan wordt. Kies de woorden op klank, vervang ze als ze je niet bevallen en veroorloof jezelf dezelfde syntactische vrijheden die een moderne dichter ook geniet. Zo ontstaat gaandeweg een gedicht, dat eigenlijk niet uit je hoofd komt, maar uit je handen en je oren. Via je ogen kan het wel weer in je hoofd (en dat van anderen) komen en daar volstrekt onvoorspelbare gedachten tot leven wekken.

Misschien is dat wel hoe taal aanvoelt voor een baby, nog voordat ze er een touw aan vast kan knopen. Natuurlijk moet je de magneetjes niet op de koelkast plakken als er een baby door je huis kruipt…

Read Full Post »

Paradijs

Teder en jong, als werd het voorjaar,
maar lichter nog, want zonder vruchtbegin,
met dunne mist tussen de gele blâren
zet stil het herfstgetijde in.

M. Vasalis

Zo zag deze morgen eruit, toen ik aan de kassa van de natuurwinkel in stilte mijn boodschapjes inpakte. “Ha, Janiek, hoe gaat het met jou?” “Met mij wel goed. Met jou?” “Jaaah, met mij gaat het goed.” Dat verbaasde mij niet echt. “Ik ben vooral heel blij.” Dat verbaasde mij ook niet, want mijn buurvrouw is altijd blij. Of nog blijer.

“Omdat je hier je boodschappen mag doen?” probeert de jongen achter de kassa, met lichte ironie. “Omdat ik jou mag zien. En omdat ik Janiek mag zien.” Haar gezichtsuitdrukking versmelt tot een uiterst gelukzalige glimlach. “En omdat we léven. Dat vind ik nog steeds een groot mysterie.”

Binnenin mijn eigen stilte vind ik de blijheid van mijn buurvrouw een nog groter mysterie. Want al is dit misschien wel de best of all possible worlds, vaak heeft ’t meer iets weg van een tranendal. En toch leeft daar, op een armlengte bij mij vandaan iemand in het paradijs, altijd, al zolang onze wegen elkaar kruisen.
Ik kijk even voorzichtig in de kloof die tussen onze belevingswerelden gaapt en kom tot de geruststellende ontdekking dat het mijn eigen boodschappentas is en dat al mijn boodschapjes er keurig in zitten. “En het is nog prachtig herfstweer bovendien,” besluit ik de conversatie en stap naar buiten, waar de herfst – niet meer zo jong, nog wel heel teder – een bescheiden pad naar de winter baant.

Read Full Post »