De barmhartige straatveegster

Wereldschokkend werd de gebeurtenis genoemd. Nu schrikt de wereld niet zo snel – en vooral niet zo lang -, dus ik ben bang dat ik alweer een ouwe koe bij de horens vat. In China is een peuter overreden. Tot tweemaal toe. De bestuurders zijn gewoon doorgereden, uit onoplettendheid of in koelen bloede.

Uit de beelden blijkt dat hoe eerst een vrachtwagen over het kind reed, en even later een andere truck hetzelfde deed. Achttien passanten hebben de peuter zien liggen. Sommigen bleven  kijken, anderen liepen of fietsten langs, niemand schoot te hulp. Pas toen het meisje er al levenloos bij lag, kwam er een straatveegster, die haar van de weg haalde.

Tja, dan ben ik toch wel geschokt. En heel China met mij. Het schijnt dat er een discussie op gang is gekomen over hoe het zover heeft kunnen komen met de samenleving. Er wordt gesproken van een roep om wettelijke maatregelen die zoiets in de toekomst kunnen helpen voorkomen. Maar na het bericht dat de peuter aan haar verwondingen is overleden is het hele voorval uit het nieuws verdwenen.

Hoe nieuw was het eigenlijk überhaupt? Vergelijk het maar eens met het volgende berichtje, 2000 jaar oud:

‘Er was eens iemand die van Jeruzalem naar Jericho reisde en onderweg werd overvallen door rovers, die hem zijn kleren uittrokken, hem mishandelden en hem daarna halfdood achterlieten. 31 Toevallig kwam er een priester langs, maar toen hij het slachtoffer zag liggen, liep hij met een boog om hem heen. 32 Er kwam ook een Leviet langs, maar bij het zien van het slachtoffer liep ook hij met een boog om hem heen. 33 Een Samaritaan echter, die op reis was, kreeg medelijden toen hij hem zag liggen. 34 Hij ging naar de gewonde man toe, goot olie en wijn over zijn wonden en verbond ze. Hij zette hem op zijn eigen rijdier en bracht hem naar een logement, waar hij voor hem zorgde. 35 De volgende morgen gaf hij twee denarie aan de eigenaar en zei: “Zorg voor hem, en als u meer kosten moet maken, zal ik u die op mijn terugreis vergoeden.”

Lucas 10:30-35 in de Nieuwe Bijbelvertaling

Met andere woorden: er is helemaal geen sprake van iets dat ‘zover heeft kunnen komen’, het is gewoon altijd zo geweest. Mededogen is niet zo vanzelfsprekend als de verontwaardiging om de afwezigheid ervan.  En het zoeken naar houvast in regels is ook al tamelijk algemeen: het eerste bericht eindigt ermee, het tweede komt voort uit die behoefte. Maar er is nog iets dat beide verhalen met elkaar lijkt te willen verbinden. In beide situaties komt er – niet onbelangrijk – een barmhartige opdagen. Tenslotte is er de werking van het verhaal op zich, ook in beide gevallen.

Jezus geeft de mensen die er om vragen geen regels, maar een verhaal. En ik denk dat de mensen in China het uiteindelijk ook vooral met het verhaal van hun peuter zullen moeten stellen. Is dat erg of niet? Dat staat of valt – naar mijn idee – met hoezeer je bereid of in staat bent te geloven in de kracht van verhalen. En dan wil ik daar meteen een lans voor breken. Niet voor niets staat tussen de links hiernaast de site van de Culturele Apotheek genoemd. Heilzaam is een mooi adjectief voor boeken en verhalen. Dus: als je aan de verhalen hierboven nog niet genoeg hebt om mee te kunnen resoneren met de barmhartigheid van straatveegsters of Samaritanen, lees dan Vissoep aan de Boganida van Viktor Astafjev. Het gaat over een barmhartige visser/jager in Siberië, meer verklap ik niet.

Viktor Astafjev, De keizervis – Een vertelling in verhalen, Meulenhoff Amsterdam 1990. ISBN 90 290 2637 5/CIP